Κυριακή, 23 Ιανουαρίου 2011

Τα τοπωνύμια της επαρχίας Αμαρίου,

Ο γνωστός αρχαιολόγος Γιάννης Βολανάκης, πολυγραφότατος σε θέματα αρχαιολογίας (μινωικής, κλασικής, ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων αλλά και βυζαντινής και των μνημείων των νεότερων χρόνων) μας έδωσε πρόσφατα ένα ακόμη βιβλίο αλλιώτικο. Ένα βιβλίο που είναι αποτέλεσμα συλλεκτικής προσπάθειας μισού αιώνα περίπου. Από μαθητής στο δημοτικό σχολείο Αποδούλου παρακινήθηκε από το παράδειγμα του φωτισμένου δασκάλου του Ευάγγελου Ψαρουδάκη και στράφηκε προς ότι έχει η φύση της περιοχής του χωριού του: αρχαιότητες, χόρτα, φυτά, άλλα είδη της χλωρίδας και της πλούσιας τότε πανίδας και φυσικά με τα ονόματά τους, αλλά και με τα ονόματα των τοποθεσιών στις οποίες αυτά ευρίσκονται.

Έτσι, δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι αργότερα έγραψε σε έγκυρα περιοδικά για τις αρχαιότητες του Αποδούλου, που πρώτος είχε εντοπίσει ο διάσημος Σπύρ. Μαρινάτος, ο οποίος (τι σύμπτωση) είχε οδηγό του στις αναζητήσεις των αρχαιοτήτων το διάσημο κυνηγό-πατέρα του Γιάννη Βολανάκη- Ηλία.

«Τα τοπωνύμια της επαρχίας Αμαρίου Ρεθύμνης Κρήτης» είναι ο τίτλος του βιβλίου. Ο τόμος έχει 250 σελίδες και είναι καλαίσθητη έκδοση της «Γραφοτεχνικής», με πρωτοβουλία του Συλλόγου Αμαριωτών Ρεθύμνου και του Πολιτιστικού Συλλόγου Αποδούλου.

Μετά την κατατοπιστική εισαγωγή για τη σημασία των τοπωνυμίων, που είναι βασικός κώδικας επικοινωνίας όσων έζησαν επί αιώνες στα χωριά και περιέχουν πολύτιμα στοιχεία για το λαϊκό πολιτισμό και την ιστορία κάθε τόπου, παραθέτει στοιχεία από την ιστορική διαδρομή καθενός από τα 38 χωριά της επαρχίας.

Μεθοδικός και συστηματικός όπως είναι ο συγγραφέας (άλλωστε έχει μετεκπαιδευτεί σε πανεπιστήμια της Γερμανίας και έχει παρακολουθήσει πολλές δεκάδες επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα, την Ευρώπη και παραπέρα) παραθέτει με αλφαβητική κατάταξη τα τοπωνύμια καθενός χωριού, όπως επιτάσσει η επιστημονική δεοντολογία. Έτσι «καλύπτεται» ολόκληρη η περιοχή της πρώην επαρχίας (και σημερινού Δήμου) Αμαρίου και ο αναγνώστης μπορεί να βρει στα τοπωνύμια αυτά στοιχεία ιστορικά, λαογραφικά, ορυκτολογικά, γλωσσολογικά, φυτωνυμικά κ.α. Ειδικά οι Αμαριώτες συναντούν σ’ αυτά στοιχεία από τη ζωή των παιδικών τους χρόνων ή του τόπου όπου έζησαν οι πρόγονοί τους.

Για να εκτιμήσομε την αξία του βιβλίου του Γιάννη Βολανάκη πρέπει να θυμούμαστε ότι τα τοπωνύμια ξεχνιούνται και χάνονται, όσο λιγοστεύουν οι κάτοικοι των χωριών. Επομένως, η καταγραφή, μεθοδική κατάταξη και δημοσίευσή τους είναι ουσιαστική προσφορά στον τόπο και την ιστορία του.

Ειδικά για τους Αμαριώτες θα είναι προσφιλές ανάγνωσμα που θα τους φέρνει στη μνήμη νοσταλγικές εποχές.

Θεόδωρος Πελαντάκης

Αναδημοσιευση Απο Ρεθεμιωτικα Νεα

Αξιζει να Δειτε..

Ακομματιστοι Φιλοι,

Portal ΚύκλουΠροηγούμενος Ιστότοπος ΚύκλουΤυχαίος Ιστότοπος ΚύκλουΕπόμενος Ιστότοπος Κύκλου